Batı Karadeniz

 

Genel Bilgiler

Avrupa Birliği’nin bölgesel düzeyde uyguladığı müktesebata uyum çerçevesinde Türkiye’de de bir İstatistikî Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) çalışması hazırlanmıştır. Bu çalışmada bölgesel istatistiklerin toplanması, geliştirilmesi, bölgelerin sosyoekonomik analizlerinin yapılması, bölgesel politikaların çerçevesinin belirlenmesi ve Avrupa Birliği Bölgesel İstatistik Sistemi’ne uygun karşılaştırılabilir istatistikî veri tabanı oluşturulması amacıyla ülke genelinde İstatistikî Bölge Birimleri Sınıflandırması tanımlanmıştır.

Bölgesel analizlerin sağlıklı yapılabilmesi için geliştirilen İBBS, Avrupa Birliği istatistikî sınıflandırma birimleri ile uyumludur. 3 kademeli bölge sistemi oluşturulurken, 81 il Düzey3 olarak tanımlanmış, “ekonomik, sosyal ve coğrafi yönden benzerlik gösteren komşu iller ise bölgesel kalkınma planları ve nüfus büyüklükleri de dikkate alınarak Düzey2 (26 adet) ve Düzey1 (12 adet) bölgeleri belirlenmiştir. 

Bu sınıflamaya göre istatistikî açıdan Türkiye aşağıdaki şekilde sınıflandırılmıştır;

  • 12 Düzey 1 Bölgesi,
  • 26 Düzey 2 Bölgesi,
  • 81 Düzey 3 Bölgesi (iller)

Bu ayrım bir idari sınıflama olmayıp istatistikî bir sınıflamadır. 5449 sayılı Kanun gereğince Kalkınma Ajansları Düzey 2 Bölgeleri esas alınarak kurulmuştur. Bu çalışma sonucunda Düzey 2 olarak 26 adet İstatistikî Bölge Birimi tanımlanmış olup, Bakanlar Kurulu’nun 2002/4720 sayılı kararı 22 Eylül 2002 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. İBBS kapsamında Zonguldak, Karabük ve Bartın illerini kapsayan Batı Karadeniz Bölgesi, TR81 Düzey 2 Bölgesi olarak adlandırılmıştır.

Nüfus ve Demografik Yapı

Batı Karadeniz Bölgesi, Zonguldak ile birlikte Zonguldak’ın ilçesi iken 1991 yılında il statüsüne kavuşan Bartın ve aynı şekilde Zonguldak’ın ilçesi iken 1995 yılında il statüsüne kavuşan Karabük illerini kapsamaktadır. 9814 km2’lik yüzölçümüne sahip bölgede 2019 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre Zonguldak 596.053, Karabük 248.458, Bartın 198.249 olmak üzere bölgenin toplam nüfusu 1.042.760 ‘tır. Bölge nüfusunun % 57,16’sı Zonguldak’ta, % 23,83’ü Karabük’te ve % 19,01’i Bartın’da bulunmakta olup Türkiye nüfusunun % 1,25'i Batı Karadeniz Bölgesi'nde yaşamaktadır.

Bölge genelinde kentsel nüfus ile kırsal nüfus birbirine yakın olmakla birlikte kent nüfusunda son yıllarda önemli bir artış gözlenmektedir. Bölgenin kentsel nüfus oranı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre 2007 yılında % 48,91 iken bu oran 2019 yılı verilerinde % 62,86 olarak tespit edilmiştir.  2019 yılı verilerine göre bölge illerinden sadece Bartın ilinde kırsal  nüfus  oranı (56,35) kentsel nüfustan fazladır.  Bölge illerinden kentsel nüfusu en fazla olan il % 77,09 ile Karabük olurken bunu % 61,93 ile Zonguldak, % 43,65 ile Bartın takip etmektedir. İlçeler bazında bakıldığında kentsel nüfus sırasıyla Karabük Merkez, Kozlu, Zonguldak Merkez, Safranbolu ve Ereğli ilçelerinde ön plana çıkarken, kırsal nüfus ise sırasıyla Ovacık, Ulus, Eflani, Kurucaşile ve Çaycuma’da yoğun olarak bulunmaktadır.

2019 yılı verilerine göre bölge nüfusunun yaş dağılımına bakıldığında yaşlı bağımlılık oranı (65+) % 18,76 ile Türkiye ortalaması olan % 13,39’un oldukça üzerindedir. Genç bağımlılık oranında (0-14) ise bölge ortalaması % 24,46 ile Türkiye ortalaması olan % 34,07’nin altında yer almaktadır.

2019 yılı verilerine göre Batı Karadeniz Bölgesi nüfus yoğunluğu bakımından Türkiye ortalamasının üzerinde bir değere sahiptir. Km2’ye düşen kişi sayısı bakımından Zonguldak 180, Karabük 60 ve Bartın 95 kişi olarak tespit edilmiş olup bu rakamlarla Türkiye’de sırasıyla 10’uncu, 45’inci ve 26’ncı sırada yer almaktadır. 

İdari Yapılanma

2019 yılı TÜİK verilerine göre bölgede toplam 40 belediye, 18 ilçe ve 920 köy bulunmaktadır. Bunların dağılımı ise Zonguldak 25 belediye, 8 ilçe ve 380 köy, Karabük 7 belediye 6 ilçe ve 277 köy, Bartın 8 belediye, 4 ilçe ve 263 köy şeklindedir.

Lokasyon ve Ulaşım

TR81 Batı Karadeniz Bölgesi çok modlu ulaşım ve taşımacılık imkânlarına sahiptir. Bölge Türkiye’nin önemli merkezleri ve metropollerine oldukça yakın bir konumdadır. Bölge merkezinden 350 km yarıçapa sahip bir daire çizildiğinde bu alanda Türkiye nüfusunun yaklaşık % 40’ı yaşamaktadır. Bölge Ankara-İstanbul otoyoluna yaklaşık 100 km mesafededir.

Bölgesel bir havalimanı niteliğinde olan ve Zonguldak’ta bulundan Zonguldak Havalimanı uluslararası havalimanı statüsüne sahip olup dış hatlarda Almanya iç hatlarda İstanbul Havalimanına uçuşlar gerçekleştirilmektedir.

Bölgede demiryolu hattı da bulunmaktadır. Ankara’ya bağlantılı Irmak-Karabük-Zonguldak demiryolu hattı Karabük ve Zonguldak’tan geçmektedir. Ayrıca bölgeyi ve bölge limanlarını Marmara Bölgesine bağlayacak olan toplam uzunluğu 223 km ve 6 istasyon bulunması planlanan Karasu-Akçakoca-Ereğli Limanı-Çaycuma-Bartın Limanı Demiryolu Hattı projesinin etüt proje çalışmaları devam etmektedir.

Bölgede dördü Zonguldak’ta ikisi Bartın’da olmak üzere hâlihazırda toplam 6 adet liman mevcuttur. Bunlar haricinde Zonguldak’ta yapımı devam eden  25 milyon ton/yıl kapasiteye sahip olması hedeflenen Filyos Liman Projesi bulunmaktadır. Filyos Limanı, Filyos Vadisi Projesi kapsamında Zonguldak’ın Çaycuma İlçesi’nde gerçekleştirilecek olan bir projedir. Bölgede yapılacak sanayi yatırımlarında çevreyle uyumlu ve yenilikçi projelerin hayata geçirilmesi için çalışmaların yürütüldüğü Filyos Vadisi Projesi, Batı Karadeniz Bölgesi ve Türkiye için büyük önem arz etmektedir. Filyos Limanı ile birlikte bölgedeki liman sayısı 7’ye yükselecektir.

Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik

Gelişmişlik açısında homojen bir yapıya sahip olmayan Türkiye’de bölge içi ve bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılması açısından illerin ve bölgelerin gelişmişlik düzeylerini analiz etmek ve bu sonuca uygun politikalar üretmek oldukça önemlidir. Gelişmişlik analizi kapsamında Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları (SEGE) bölgesel gelişme politika­larının izleme ve değerlendirme araçlarından birisi olarak öne çıkmaktadır. Bu araştırmalar ilçe, il ve bölgelerin gelişmişlik düzeylerini ve eğilimlerini tespit ve mukayese etme imkânı tanıyan önemli çalışmalardır. Bu doğrultuda Türkiye’de ilki 2003 yılında yapılmış olan SEGE çalışması 2011 ve 2017 yıllarında yöntem ve değişken setleri geliştirilerek güncellenmiştir.

En son 2017 yılında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ''İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması” raporuna göreTR81 Batı Karadeniz Bölgesi 26 bölge arasında 12’nci sıradadır. 81 il arasında Karabük 22. sırada, Zonguldak 28. sırada ve Bartın 46. sırada yer almaktadır.

Bu çalışmada bölgesel kapasite ve potansiyel ile bireysel refah arasında denge kurularak seçilen 52 adet değişken ile yapılan analiz neticesinde, illerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması endeks değerlerinin doğal kırınımları esas alınarak 6 kademe belirlenmiştir. Kademeler 1’den 6’ya kadar olup en çok gelişmiş iller 1. kademe en az gelişmiş iller ise 6. kademede yer almaktadır. TR 81 Bölgesinde yer alan illerimizden Zonguldak 3. Karabük 2. ve Bartın 4.  kademede yer almaktadır.

İl SEGE-2017 Gelişmişlik Kademeleri Haritası

 

SEGE-2017 çalışmasında ayrıca demografi, istihdam, eğitim, sağlık, rekabetçilik, mali ve yaşam kalitesi olmak üzere 7 boyutta toplam 32 değişken kullanılarak ilçelerin de göreceli sıralamaları ve kademeleri belirlenmiştir. 8’i Zonguldak, 6’sı Karabük ve 4’ü Bartın’da olmak üzere 18 ilçesi bulunan TR81 Batı Karadeniz Bölgesinde 1 tane birinci kademe, 4 tane ikinci kademe, 5 tane üçüncü kademe, 5 tane dördüncü kademe, 3 tane beşinci kademe ilçe bulunduğu görülmektedir.

2017 SEGE Batı Karadeniz Bölgesi İlçe Kademelenmesi

 

Eğitim ve Sağlık

İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (SEGE-2017) çalışması sonuçlarına göre TR81 Batı Karadeniz Bölgesinde Zonguldak, Karabük ve Bartın eğitimde sırasıyla 48, 19 ve 39’uncu, sağlıkta ise 24, 22 ve 41’inci sırada yer almıştır.

Karabük eğitimde YGS ortalama başarı puanı (218,4) ve genel ortaöğretim okullaşma oranı değişkenlerinde (yüzde 92,6) Türkiye ortalamalarının çok üzerinde değerlere sahiptir. Bartın ise mesleki ve teknik liseler okullaşma oranında yüzde 57,2’lik derecesiyle ikinci sıradadır. Bu değişkende Türkiye ortalaması yüzde 44’tür.

Sağlıkta ise TÜİK 2018 yılı verilerine göre yüzbin kişi başına toplam hastane yatak sayısında Zonguldak ve Karabük Türkiye ortalamasından daha iyi bir durumdayken Bartın Türkiye ortalamasının altında kalmaktadır. Bu alanda bölgede en iyi orana Zonguldak ili sahiptir.  

Bölgede üç üniversite bulunmaktadır.  1992 yılında kurulan Bülent Ecevit Üniversitesi, 2007 yılında kurulan Karabük Üniversitesi ve son olarak 2008 yılında kurulan Bartın Üniversitesi ile birlikte bölgedeki toplam öğrenci sayısı 100 binin üzerine çıkmıştır.

Sektörel Yapılanma

Batı Karadeniz Bölgesi, madencilik faaliyetleri ve buna bağlı olarak gelişim gösteren demir-çelik endüstrisi ile varlığını sürdürmüş, bu özelliği ile gelişerek büyümüş bir bölgedir. 1940’lı yıllardan itibaren madencilik sektörü ile demir çelik sektörü, bölgenin kalkınmasını sağlayan ve en fazla istihdam olanağı sunan sektörleri olmuştur. 1990’lı yıllarla birlikte bölgenin bağımlı sektörel yapısı ve hâkim sektörlerde yaşanmaya başlayan daralma ile birlikte istihdam ve bölgesel kalkınmada sorunlar yaşanmaya başlamıştır.

Bölgedeki sanayi faaliyetleri günümüz itibariyle hala ağırlıklı olarak madencilik ve demir-çelik endüstrisine dayanmakla birlikte zaman içerisinde madencilikte yaşanan sıkıntılar nedeniyle bu sektörde istihdam oranlarında düşüş yaşanmaya başlanmıştır. Madencilik sektöründe yaşanan durgunluğun aksine, demir-çelik ve buna bağlı yan sanayi ürünleri sektörünün bölge ekonomisi içindeki payı giderek artmaktadır. Son yıllarda daha hızlı gelişim gösteren bu sektör bölge için büyük bir umut teşkil eder hale gelmektedir. TR81 bölgesinin ihracat rakamlarındaki sektörel yapılanmaya bakıldığında en büyük oranı çelik ihracatının oluşturduğu görülmektedir. Baskın olan bu iki sektör haricinde mobilya ve orman ürünleri ile enerji sektörlerinin de bölge ekonomisi içindeki payları artmaya başlamıştır.

TÜİK verilerine göre, 2018 yılı içerisinde TR81 Bölgesinde sektörlerin GSYH'daki payları tarım (%6), sanayi (%38,6) ve hizmet sektörü (%47,2) olarak belirlenmiştir. Batı Karadeniz Bölgesi ekonomisinde tarımsal faaliyetler önemi görece olarak düşüktür. Tarımsal faaliyetlerin az olmasında bölgenin makineli tarıma elverişli olmayan topoğrafik yapısı ve zaten kısıtlı olan tarım arazilerinin parçalı ve dağınık yapıda olması etkindir. Mevcutta kısıtlı alanlarda yapılan tarım ve hayvancılık faaliyetleri de küçük hacimli işletmeler boyutunda sürdürüldüğünden bölgeye yeterli ekonomik gelir sağlamamaktadır. Aynı yıl ekonomik faaliyet göre istihdam edilenlerin sektörel dağılımı ise tarım (%32), sanayi (%23,1) ve hizmet (%44,9) olarak tespit edilmiştir.

Bölgede önemli sektörlerden bir diğeri de turizm sektörüdür. %63’ünü orman ve fundalık alanların oluşturduğu bölge, kırsal kalkınmaya da destek olabilecek doğa turizmine elverişli pek çok değeri bünyesinde barındırmaktadır. Küre Dağları Milli Parkı ve Yenice Ormanları bu değerlerden en fazla bilinenleridir. Bölge, doğa turizminin yanı sıra kültür-tarih-kongre ve kıyı turizmi için de elverişlidir. UNESCO tarafından “Dünya Miras Kenti” unvanı verilen Safranbolu ve Dünya Mirası Geçici Listesine eklenen Amasra Kalesi turizm açısından marka değeri taşımaktadır.  Son yıllarda endüstriyel miras ögeleri ve doğa turizmine yönelik yatırımlarıyla da Zonguldak turizmde önemini arttırmıştır. Türkiye’nin ilk ve tek maden müzesi de Zonguldak’ta bulunmaktadır.

Bölgeye gelen yerli ve yabancı turist sayısı incelendiğinde 2000 yılında 227 bin mertebesinde olan turist sayısı 2018 yılında 751 bine kadar yükselmiştir. Toplam turist sayısında yabancı turist oranı %3 ila %13 arasında değişim göstermektedir. Yabancı turistlerin yaklaşık % 80-85'i Safranbolu'ya ziyaret gerçekleştirmektedir. 

2019 yılına geldiğimizde bölge genelinde rekabet gücü yüksek ve gelişme potansiyeli olan sektörlerin başında aşağıdaki sektörleri saymak mümkündür;

·         Turizm

·         Makine İmalat

·         Demir-Çelik

·         Yapı Malzemeleri

·         Mobilya ve Orman Ürünleri

·         Maden ve Enerji

 

Dış Ticaret

2018 TÜİK verilerine göre TR81 Batı Karadeniz Bölgesinin (Zonguldak, Karabük, Bartın) toplam dış ticareti 3,1 milyar dolar mertebesindedir. Zonguldak, Karabük ve Bartın illerinde 903.989.288 Dolar ihracat gerçekleştirilirken bölge genelinde yapılan ithalat 2.196.939.253 Dolardır. Bu rakamların iller bazında dağılımına bakılırsa en fazla ihracatın Zonguldak, Karabük ve Bartın’da sırasıyla; 504 milyon dolar, 365 milyon dolar ve 33 milyon dolar şeklinde, en fazla ithalatın ise Zonguldak, Karabük ve Bartın’da sırasıyla 1,3 milyar dolar, 849 milyon dolar ve 13 milyon dolar şeklinde gerçekleştiği görülmektedir.

Batı Karadeniz Bölgesinin son 10 yıllık dış ticaret verilerine bakıldığında bölge, ülke ithalatının yaklaşık % 0,70’ini gerçekleştirmektedir. Bölgenin ithalatında öne çıkan sektörler madencilik ve taş ocakçılığı, imalat, toptan ve perakende ticarettir. Bölgenin ülke ihracatındaki payı ise % 0,40 seviyesindedir. Bölgenin ihracatında öne çıkan sektörler imalat, madencilik ve taş ocakçılığı ile tarım ve ormancılıktır.

İklim

Zonguldak ili ılıman Karadeniz ikliminin etkisi altındadır ve kurak mevsime rastlanılmamaktadır. Her mevsim yağışlı olmakla birlikte en fazla yağış sonbahar ve kış aylarında görülür. Denizden iç kesimlere doğru gidildikçe, iklim biraz daha sertleşir, yağış azalır. Aylık ortalama sıcaklık 6 ile 22 derece arasında değişmekte olup yılın 145 günü yağışlı geçmektedir.

Karabük, kıyıdan içeride kaldığı için, Karadeniz’in nemli havasından yeterince yararlanamamakta, karasal iklimin özellikleri daha ağır basmaktadır. Karadeniz ikliminden karasal ilkime geçiş sahasındaki Karabük’te geçiş tipi iklim etkili olmaktadır. Aylık ortalama sıcaklık 2,9 ile 24 derece arasında değişmekte olup yılın 112 günü yağışlı geçmektedir.

Bartın ilinde yazlar sıcak, kışlar serin geçerken kentte ılıman deniz iklimi (Karadeniz iklimi) hâkimdir. Denize yakınlığı ve dağ sıralarının kıyıya paralel oluşu, genellikle kıyı şeridi üzerinde sıcaklık farklarının azalmasına, nemin artmasına neden olmaktadır. Aylık ortalama sıcaklık 4,1 ile 22,1 derece arasında değişmekte olup yılın 139 günü yağışlı geçmektedir.

Tabiatıyla Batı Karadeniz

Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından hazırlanan 2014-2023 TR81 Batı Karadeniz Bölge Planında sekiz temel öncelikten birisi “Turizmin Çeşitlendirilerek Geliştirilmesi” olarak yer almıştır. Bölgede mevcut turizm destinasyonlarının geliştirilmesi ve yeni  cazibe merkezlerinin oluşturulması için turizm master planı hazırlanmıştır. Bölgenin turizm gelişim senaryoları arasında en önemli paya sahip alanlar arasında doğa ve kültür turizmi öne çıkmaktadır.

Bu doğrultuda geliştirilen stratejiler arasında doğal ve kültürel değerlerin korunması ve turizme kazandırılmasına yönelik eylemler yer almaktadır. Eylem planında öncelikle yapılması gereken konuların arasında doğa ve kültür turizmi altyapılarının güçlendirilmesi ve geliştirilmesi yer almaktadır.

Batı Karadeniz Bölgesi önemli bir turizm potansiyeli taşıyan fakat bu potansiyeli yeterince kullanamayan bir bölgedir. Ancak bölgede turizm son yıllarda giderek önem kazanmaya başlamıştır ve bu durum istatistiki verilerden de görülmektedir. 2010 yılından 2018 yılına kadar bölgede tesise geliş sayısı %36, geceleme sayısı %83 artış göstermesine rağmen bu rakamlar Türkiye ortalamasının altındadır. Türkiye’de ortalama geceleme 2,6 gün iken TR81 Batı Karadeniz Bölgesinde bu rakam 1,5 gündür. Ziyaretçilerin bölgede daha fazla kalmasını sağlayabilmek için bölgenin güçlü olduğu doğa ve kültür turizmi alanlarında mevcut altyapıların güçlendirilmesi ve yeni altyapı yatırımlarının geliştirilmesi,  gerekmektedir.

Bu doğrultuda Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından, Doğa ve Kültür Turizminin Güçlendirilmesi ve Geliştirilmesi (TURİZM SOP) kapsamında doğal ve kültürel varlıkların korunması, yaşatılması ve turizme kazandırılmasına öncülük edilecek, doğa ve kültür turizminin desteklenmesine yönelik altyapıların geliştirilmesine katkı sağlanacak, turistik destinasyonlarda destek hizmetlerinin geliştirilerek markalaşma ve tanıtım çalışmaları ile Batı Karadeniz destinasyonunun deneyim turizmine yönelik güçlendirilmesine destek sağlanacaktır.

BAKKA tarafından hazırlanan Turizm Sonuç Odaklı Programı kapsamında bölge turizminin sürdürülebilir şekilde gelişimi amacıyla Turizm Master Planı’nda belirlenen acil ve kısa vadeli gelişim hedeflerine yönelik belirlenen amaçlar şu şekildedir:

Genel Amaç

Doğa ve Kültür Turizminin Güçlendirilmesi ve Geliştirilmesi (TURİZM SOP) ile turizm alanında sürdürülebilir kalkınmanın gerçekleştirilebilmesi için Batı Karadeniz Bölgesinin turizmde en güçlü olduğu unsur olan doğası ve kültürel değerlerinin koruma-kullanma dengesi gözetilerek ve nitelikten ödün vermeden çeşitli altyapı unsurlarıyla deneyim turizmine yönelik olarak güçlendirilmesi ve turizm alanlarının entegrasyonunun sağlanarak bölgede turizmin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.

Özel Amaçlar

  • Doğa ve kültür turizmine yönelik altyapıların destinasyon yönetimi yaklaşımıyla geliştirilmesi
  • Batı Karadeniz destinasyonunun doğa ve kültür rotalarının güçlendirilmesi
  • Turistik destinasyonlarda insan kaynağının geliştirilmesi ve paydaşlar arasında etkileşimin artırılması
  • “Tabiatıyla Batı Karadeniz” temasında markalaşma bilincinin oluşturularak turizm unsurları ile yatırım ortamının tanıtılması
Turizm Master Planı

Dünyada ve ülkemizde son yıllarda hızla gelişen turizm sektöründe Batı Karadeniz bölgesi de sahip olduğu turizm değerleriyle önemli bir gelişme potansiyeline sahiptir. Bununla birlikte bölge; sanayi alanlarının hızla büyümesi, çevresel sorunların artması, turizm yatırımlarının ve beşeri sermayenin eksikliği gibi belirli kısıtlarla karşı karşıyadır.

Türkiye’nin doğa ve kültür turizmi alanında en önemli bölgelerinden biri olma vizyonuna sahip olan Batı Karadeniz Turizm Master Planı çalışmalarına 2018 yılında başlanmış olup 2019 yılında da çalışmalar sürdürülmüştür. 2020 yılında Master Planın yürürlüğe girmesi planlanmaktadır. Kapsamlı bir çalışma yürüterek önümüzdeki 10 yıl boyunca Batı Karadeniz’in turizm endüstrisinin gelişimi için bir kılavuz sunulması amaçlanmaktadır.

Ayrıntılı hedefler, stratejiler ve özel eylem planları ile sunulan bu master plan, gelecekte turizm ile ilgili kalkınma tedbirleri için bir araç, rehber ve referans noktası olarak hizmet verecek ve Batı Karadeniz turizmi için sürdürülebilir büyümeyi teşvik edecektir.

  

Yerel ve ulusal paydaşlara Turizm Master Planının planlama ve süreci faaliyetlerinde gelişmelerin sunulması, strateji ve eylemlerin etkili ve verimli bir şekilde tüm paydaşlar tarafından takip edilebilmesi amacıyla batikaradeniz.gov.tr internet sitesinin oluşturularak tüm gelişmelerin buradan aktarılması planlanmıştır.

Turizm Master Planı çerçevesinde oluşturulan bu internet sitesi aracılığıyla

  • Yerel paydaşlara planlama süreci hakkında güncel bilgiler verilerek, katılımcılık teşvik edilmiş ve desteklenmiştir,
  • Gündem, faaliyetler, hedefler ve elde edilen sonuçlar paylaşılarak şeffaflık sağlanmış ve paydaşlara güven tesis edilmiştir,
  • Sektör paydaşlarına bölgenin turizm sektörü hakkında fikir verilmesi ve farkındalık yaratılması amaçlanmıştır.
Sanayisiyle Batı Karadeniz

Batı Karadeniz Bölgesinde ekonomik faaliyetleri belirleyen iki temel sektör bulunmaktadır. Bunlardan birincisi geçmişi 19. yüzyıl ortalarına uzanan madencilik, ikincisi ise demir-çelik sanayidir.  Genel olarak bu iki sektöre bağımlı bir ekonomik yapıya sahip olan bölgede sektörel çeşitliliğin oluşturularak geliştirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve mevcut işletmelerin kapasite ve kabiliyetlerinin arttırılması büyük önem taşımaktadır.

Bölgede mevcut sektörler arasında rekabet gücü daha yüksek olan başta demir-çelik, makine imalatı, mobilya ve orman ürünleri ile bölgede ilk olan Sera İhtisas OSB’de yapılacak modern seracılık faaliyetlerinde kümelenme yaklaşımı benimsenmesi, üretilen katma değerin arttırılması ve ekosistemin iyileştirilmesi için çalışmalar yürütülmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda bölge genelinde yer alan KOBİ’lerin kendi aralarında, büyük işletmelerle ve girişimcilik ekosisteminin diğer aktörleriyle birlikte kuracakları kümelenme ve Uluslararası Rekabetçiliği Geliştirme çalışmaları kapsamında işbirliği ve koordinasyon yürütülecektir.

Bu doğrultuda Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından, Filyos Havzası ve Hinterlandındaki Yatırım Ekosisteminin Geliştirilmesi Sonuç Odaklı Programı (FİLYOS SOP) kapsamında sektörel ve mekânsal planlama çalışmaları desteklenecek, sanayi ve üretim alanları ile yerleşimlerin doğru planlanmasına katkı sağlanacak, Ar-Ge ve inovasyon altyapısının ve kümelenme çalışmaları desteklenerek ekosistem geliştirilecektir.

BAKKA tarafından hazırlanan Filyos Sonuç Odaklı Programı kapsamında TR81 Batı Karadeniz Bölge Planı’nda belirlenen “Mevcut Sınai Faaliyetlerin Rekabet Güçlerinin Arttırılması” ve “Ulaşım, Altyapı ve Lojistik İmkanların Güçlendirilmesi” önceliklerine yönelik olarak belirlenen amaçlar şu şekildedir:

Genel Amaç

Filyos Havzası ve hinterlandının ekonomik ve sosyal açıdan cazibe merkezi haline getirilmesi ve bölge illerinin yatırıma hazırlanmasıdır.

Özel Amaçlar

  • Sınai kalkınma odaklı vizyon geliştirilmesi amacıyla farkındalık oluşturulması
  • Mevcut üretim altyapısının iyileştirilmesi,
  • Hâkim sektörlerin çevresindeki tedarikçi ekosisteminin geliştirilmesi
  • Etkin işbirliği ve koordinasyon sağlanarak Filyos Vadisi Projesi kapsamında sektörel dönüşüm ve yatırım planlamalarının gerçekleştirilmesi
Yatırım Ekosistemi

Küreselleşmeye bağlı olarak değişen zaman-mekân algısı uyarınca işletmeler tarafından gerçekleştirilen doğrudan sermaye yatırımlarında artış yaşanmaya başlanmıştır. Büyük ve çok uluslu işletmeler tarafından gerçekleştirilen doğrudan yabancı yatırımlar ve ulusal yatırımlarda, yatırımın hayata geçirileceği bölgenin rekabet edebilirlik düzeyinin yüksek olması beklenmektedir. Zira bir bölgenin yatırım amaçlı tercih edilebilmesi için ulaşılabilirlik düzeyinin yüksek olmasının yanı sıra hammadde kaynaklarına yakın olması, lojistik olanaklarının gelişmiş ve beşeri sermayesinin yetkin olması gerekmektedir.

Batı Karadeniz Bölgesinin yatırım ekosistemi açısından sahip olduğu avantajlar şu şekilde sıralanabilir.

Enerji Kaynaklarına Yakınlık; Batı Karadeniz Bölgesinde hâlihazırda bulunan kurulu tesisler, planlanan yatırımlar ve enerji kaynaklarına yakınlık noktasında enerji sektöründe önemli bir aktördür. Zonguldak ilinde hâlihazırda yenilenebilir ve tükenebilir enerji kaynaklarına dayalı 3.500 MW’lık bir kurulu güç bulunmaktadır. Bölgede yapılacak sanayi yatırımlarında enerjiye yakınlık enerji girdilerinin temininde önemli bir maliyet avantajı sağlayabilmektedir.

Ana Akslara ve Metropollere Yakınlık; Batı Karadeniz Bölgesi, Türkiye’nin ana karayolu aksı olan İstanbul-Ankara otoyoluna bütün illerden ortalama 110 km. uzaklıkta olup en büyük metropollerden Türkiye’nin finans merkezi İstanbul’a 350 km, Türkiye’nin siyasi merkezi Ankara’ya 250 km. uzaklıktadır. Sanayi faaliyetlerinin yoğunlaştığı Marmara Bölgesine yakın olması ve sanayinin desantralizasyonu kapsamında sanayi faaliyetlerinin İstanbul’dan dışarıya kayma eğilimi düşünüldüğünde konumu itibariyle öne çıkmaktadır. Otomotiv sektörüne malzeme tedarik edebilecek Erdemir ve Kardemir gibi güçlü işletmelerin bölgede bulunması, sanayi parselinin ve yatırımların daha uygun maliyetlerle yapılabilmesi ile Filyos Vadisi Projesinin mevcudiyeti bölgeyi yüksek ve orta-yüksek teknolojili yatırımlar için uygun kılmaktadır.

Ulaşım ve Lojistik İmkânlarının Çeşitliliği; Rekabet için konum üstünlüğünün yanında ulaşım ağlarının çeşitliliği ve entegrasyonu da büyük önem taşımaktadır. Batı Karadeniz Bölgesinin en güçlü yönlerinden bir tanesi de tüm ulaşım modlarına sahip ulaşım alt yapısıdır. Batı Karadeniz Bölgesi, gerek Karadeniz’e kıyısının bulunması, gerekse Ankara ve İç Anadolu hinterlandına hitap etmesiyle önemli bir lojistik potansiyeline sahiptir. Uluslararası niteliğe sahip olan ve yurtiçi-yurtdışı uçuşların yapıldığı Çaycuma Havaalanı Zonguldak’a 54 km, Karabük’e 87 km ve Bartın’a 33 km uzaklıkta bulunarak illerinin orta noktası sayılabilecek ve ithalat ve ihracat imkânlarından da en üst seviyede faydalanılabilecek bir konuma sahiptir.

Entegre Demir-Çelik Tesisleri ve Ara Mamul Üreticileri; Batı Karadeniz Bölgesinde, Türkiye’nin en büyük entegre demir-çelik üreticilerinden Erdemir ve uzun mamul demir-çelik üreticilerinden Kardemir ile bu kuruluşlara tedarik sağlayan ve bu kuruluşlara bağlı olarak gelişen sanayi işletmeleri yoğun bir şekilde bulunmaktadır. Entegre demir-çelik tesislerinin, çelik servis merkezlerinin ve makine imalat sektörünün gelişmesine bağlı olarak bölge demir-çelik sektörünün en önemli noktalarından biri haline gelmiştir. Demir çelik sektöründe, başta inşaat ve otomotiv olmak üzere, boru, profil, dayanıklı tüketim eşyası, yakıt araç ve gereçleri imalatı, raylı sistemler, tarım araçları imalatı, teneke tüketicileri ile gemi inşa sektörüne yönelik üretim yapılmaktadır. Bu sektörlerdeki gelişmeler demir çelik sektörünü doğrudan etkilemekte, demir çelik sektöründe kaydedilen ilerlemeler de bu sektörleri etkilemektedir.

Yetişmiş ve Nitelikli İşgücü; Batı Karadeniz Bölgesinde köklü demir çelik sanayii geçmişi nedeniyle çok sayıda kalifiye eleman bulunmaktadır. Sanayi faaliyetleri günümüz itibariyle hala ağırlıklı olarak madencilik ve demir-çelik endüstrisine dayanmaktadır. Demir-çelik sektörü ve buradaki işgücüne bağlı olarak bölgede tersanecilik sektörü de oldukça gelişmiştir. Yan sanayi ürünleri kapsamında yüksek katma değere sahip olan makine imalatı ve oto yan sanayi üretiminin bir kısmının bölgede yapılıyor olması bölge insanının sanayi sektöründeki bilgi ve tecrübe birikimini göstermektedir.

Yatırım Alanları

Batı Karadeniz Bölgesinde beşi karma ve ikisi ihtisas olmak üzere toplam 7 adet OSB bulunmaktadır. Bu OSB’lerin listesi aşağıda verilmiş olup Çaycuma Tarıma Dayalı İhtisas (Sera) OSB altyapı yatırım aşamasında, Eskipazar Metal ve Metal Ürünleri İhtisas OSB ise kamulaştırma aşamasındadır. Diğer OSB'ler faal olup yatırıma engel bir durum bulunmamaktadır;

  • Kdz. Ereğli Organize Sanayi Bölgesi (Karma)
  • Çaycuma Organize Sanayi Bölgesi (Karma)
  • Alaplı Organize Sanayi Bölgesi (Karma)
  • Çaycuma Tarıma Dayalı İhtisas (Sera) Organize Sanayi Bölgesi
  • Karabük Organize Sanayi Bölgesi (Karma)
  • Eskipazar Metal ve Metal Ürünleri İhtisas Organize Sanayi Bölgesi
  • Bartın Organize Sanayi Bölgesi (Karma)

Batı Karadeniz Bölgesinde bulunan sanayi ve ticaret alanları aşağıda gösterilmektedir.

Yeni Organize Sanayi Bölgesi Çalışmaları

Bölgedeki bağımlı sektörel yapının değiştirilmesi, bölgesel kalkınmanın sağlanması, sanayinin payının ve istihdamın arttırılması amacıyla bölgede yeni OSB’lerin kurulmasına yönelik ön araştırma ve çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda araştırma ve ön fizibilite çalışmaları yürütülen OSB önerileri aşağıda verilmiştir;

  • Tarıma Dayalı İhtisas (Manda) OSB
  • Mobilya İhtisas OSB
Filyos Vadisi Projesi

Türkiye'de sanayinin rekabet gücünün arttırılması, verimliliğinin yükseltilmesi, yüksek katma değerli ve ileri teknoloji ürünlerin üretilmesi amacıyla çalışmalar yapılmaktadır. Bu maksatla üretime ve ticarete yönelik uygun fiziki altyapı ve imkânlar oluşturulmaya başlanmıştır. Türkiye'nin ilk mega endüstri bölgesi olan Filyos Endüstri Bölgesi, güneyindeki Filyos Serbest Bölgesi ve Türkiye'nin en büyük limanlarından biri olan Filyos Limanı da Filyos Yatırım Havzası'nda yer alan ve Türkiye’nin önemle üzerinde durduğu ulusal bir yatırım projesidir. Projeyle birlikte yeni taşımacılık koridorları oluşturulması, İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın trafik yükünün azaltılması, nitelikli üretimin arttırılması, ulusal ve uluslararası taşımacılık ve ticaretin geliştirilmesi planlanmaktadır.

İçerisinde Filyos Limanı, Filyos Endüstri Bölgesi, Filyos Serbest Bölgesi ve Serbest Bölge Gelişme Alanı'nı barındıran bu yatırım havzası Filyos Vadisi Projesi olarak adlandırılmaktadır. 

Filyos Limanı; Türkiye Karadeniz’e komşu ülkeler arasında en uzun kıyı şeridine sahip ülke konumundadır. Karadeniz kıyısında yer alan Filyos Limanı tamamlandığında 25 milyon ton/yıl kapasiteye sahip olacak şekilde altyapı inşaatı sürdürülmektedir. Türkiye'nin üç büyük limanından biri olması planlanan Filyos Limanı'nın altyapı inşaatının 2020 yılında, üst yapısının 2023 yılında tamamlanması beklenmektedir. Liman geniş bir hinterland alanına sahiptir. Başta Karadeniz Havzası ve Doğu Avrupa ülkeleri olmak üzere ülkenin ulusal ve uluslararası ticareti Filyos Limanı ile sağlanacaktır. Filyos Limanı konteyner, dökme yük ve kuru yükleri elleçlemek üzere gerekli liman tesislerini bünyesinde barındırmaktadır. Filyos Limanı, serbest bölge ve endüstri bölgesi yatırımlarıyla birlikte bölgeye gelecek yatırımları tamamlar niteliktedir.

Filyos Endüstri Bölgesi; karma endüstri bölgesi olarak faaliyet gösterecek olup Türkiye’nin ilk mega endüstri bölgesidir. Endüstri bölgeleri, gerekli altyapı hizmetleri ile donatılarak sanayi için tahsis edilen özel üretim bölgeleridir. Bu bölgelerde daha büyük ölçekli entegre yatırımların yer alması hedeflenmektedir. Endüstri bölgelerinde yatırım yapacak gerçek ve tüzel kişilerin ÇED izinleri en geç 2 ay, diğer gerekli tüm izin ve onaylarını da 15 gün içerisinde alabilmeleri Endüstri Bölgeleri Kanunu ile hüküm altına alınmıştır. Böylelikle endüstri bölgesinde yapılacak yatırımlar hızlı bir şekilde faaliyete geçebilecek ve gerekli sanayi altyapı imkânlarından faydalanabilecektir. Filyos Endüstri Bölgesi'nde henüz herhangi bir tahsis işleminin başlamamış olması da sektör kümelenmesi için bir avantaj teşkil etmektedir. Filyos Endüstri Bölgesinde orta-yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerin yer alması beklenmektedir.

Filyos Serbest Bölgesi; Filyos Endüstri Bölgesi'nin hemen güneyinde yer alan ve Zonguldak Havalimanı'nın yanından geçerek Çaycuma ilçe merkezine doğru uzanan 1.166 hektar büyüklüğünde bir bölgedir. Çaycuma ilçesinin hemen güneyinde ise Ankara-Zonguldak yoluna kadar uzanan ve 620 hektar büyüklüğünde olan "Serbest Bölge Gelişme Alanı" bulunmaktadır. Serbest Bölgeler, gümrük bölgelerinin kapsamları dışında konumlandırılan özel alanlardır. Bu bölgeler, ihracat odaklı yatırımların sayısını artırmak üzere tasarlanmıştır. Serbest bölgelerin başlıca avantajı ve sağladığı kolaylıklar bu bölgede yapılacak yatırımlar için önemli bir katma değer yaratmaktadır.

filyosvadisi.com

Teknolojisiyle Batı Karadeniz

Batı Karadeniz Bölgesinde iki adet Teknoloji Geliştirme Bölgesi, üç adet Teknoloji Transfer Ofisi ve bir adet İnovasyon Merkezi ile çeşitli yapıda iş geliştirme alanları bulunmaktadır ve bulunduğu bölgede işletmelere teknik destek sağlayan ve rekabet avantajı sunan teknolojik alanların sayısının artırılması yönünde çalışmalara devam edilmektedir. Bir bölgede sanayi sektöründe yüksek teknolojili sektörlere geçiş ancak sanayi yoğunlaşmasında belli olgunluk aşamalarını geçtikten sonra mümkün olabilmektedir. Batı Karadeniz Bölgesinin sunduğu avantajlar girdi odaklı maliyet liderliği stratejisini takip eden orta teknolojili sektörlere ve yüksek katma değerli ürünler üreten sektörlere hitap etmektedir.

Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından üniversiteler ve teknoparklar ile işbirliği içerisinde mevcut sektörlerde yenilikçilik yaklaşımının benimsenmesi ve girişimciliğin geliştirilerek dijital teknolojiler ve siber güvenlik alanında beşeri sermayenin geliştirilmesi amacıyla proje ve faaliyetler gerçekleştirilecektir.

Teknoloji Ekosistemi

Batı Karadeniz Bölgesinin yatırım ekosistemi açısından sahip olduğu avantajlar şu şekilde açıklanabilir.

İleri teknolojili firmalar metropol alanlarda temin edilebilen çok nitelikli, spesifik alanlarda uzmanlığı bulunan işgücüne, Ar-Ge altyapısına, ileri mühendislik hizmetlerine ve gelişmiş tedarikçi ağına ihtiyaç duymaktadır. Söz konusu firmalar seri imalat operasyonlarını yeterince nitelikli işgücü ve sanayi altyapısına, lojistik imkânlara sahip ama daha düşük girdi maliyetleri sunan bölgelere kaydırabilmektedir. Bu nedenle Batı Karadeniz Bölgesinin özellikle Filyos vadisi projesi ile birlikte büyük ölçekli yüksek teknolojili firmaların bazı seri imalat operasyonlarını bölgeye çekebileceği değerlendirilmektedir.

Batı Karadeniz Bölgesinde bulunan AR-Ge ve İş Geliştirme alanları aşağıda gösterilmektedir.

İnsan Kaynağıyla Batı Karadeniz

2019 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre TR81 Batı Karadeniz Bölgesinin toplam nüfusu yaklaşık bir milyondur. Bölgede köklü madencilik ve demir çelik sektör geçmişi ile  sanayi ve ilişkili teknolojiler alanında çok sayıda kalifiye eleman bulunmaktadır. 2018 yılı verilerine göre bölgede ekonomik faaliyete göre istihdam edilenlerin %44,9'u hizmet sektöründe, %23,1'i ise sanayi sektöründe çalışmaktadır.

Batı Karadeniz Bölgesinde üç üniversite bulunmaktadır. 1992 yılında kurunan Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, 2007 yılında kurulan Karabük Üniversitesi ve 2008 yılında kurulan Bartın Üniversitesiyle birlikte üç üniversitede yaklaşık yüz bin öğrenci öğrenim görmekte ve üç bin öğretim elemanı görev yapmaktadır. Bölge nüfusunun yaklaşık %15’ünü 15-24, %35’ini ise 25-49 yaş aralığında bulunan vatandaşlar oluşturmaktadır. Bu rakamlara bakıldığında bölgede önemli oranda genç ve dinamik bir nüfus bulunduğu görülmektedir.

Avrupa’nın en genç nüfusuna sahip olan ülkemizde sürdürülebilir kalkınma için gençlerimizin potansiyelini ortaya çıkaracak ve vizyonlarını geliştirecek programlar kritik bir öneme sahiptir ve Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı da bu alanda birtakım roller üstlenmektedir. İnsan kaynağının mesleki ve teknik eğitim kanalıyla geliştirilmesi ve rehberlik erişim imkânlarının artırılması amacıyla bölgede Üniversiteler, Mesleki ve Teknik Eğitim Okulları ve İl Milli Eğitim Müdürlükleri ile işbirliği içerisinde program ve projeler yürütülmektedir. 2020 yılından itibaren yeni stratejiler ve çalışmalarla bölgenin kalkınmasına ivme kazandıracak ve bölgenin sürdürülebilir gelişimine katkı sağlayacak çalışmalar artarak devam edecektir..

Ajans tarafından 2014-2023 Batı Karadeniz Bölge Planınında da yer alan "İnsan Kaynakları Kapasitesinin Geliştirilmesi ve Bilgi Üretiminin Sürdürülebilir Hale Getirilmesi" tedbiri kapsamında beşeri sermayenin geliştirilmesi amacıyla sistematik proje ve faaliyetler planlanmıştır.

Mesleki Eğitim

T.C. Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2023 Eğitim Vizyonunda mesleki ve teknik eğitimin önemi vurgulanmış; mesleki ve teknik eğitimin geliştirilmesi için yedi ana hedef belirlenmiştir. Bu vizyon çerçevesinde T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda faaliyet gösteren Kalkınma Ajansları için ülke genelinde yaygın etki oluşturacak faaliyetler yürütülmesi hedefiyle "Mesleki ve Teknik Eğitim" konusu “Geleceğim Mesleğim” teması belirlenmiştir.

Bölgesel politikanın uygulayıcı kurumları olan, çok paydaşlı ve katılımcılık esaslı yapısı ile farklı kurum ve kuruluşlarla işbirliği geliştiren Kalkınma Ajansları, belirlenen bu hedef çerçevesinde yerel gündemler oluşturarak ulusal düzeydeki çalışmalara destek ve katkı sağlamak amacıyla çalışmalar yürütmektedir.

Bu doğrultuda Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı olarak bölgede Üniversite, İl Milli Eğitim Müdürlükleri ve okullarla birlikte usta-çırak ve sanayici-mezun buluşmaları ile liderler programı faaliyetlerinin yanında teknik gezi ve çalışmalara katılım alanında birçok faaliyet gerçekleştirilmiş olup önümüzdeki yıllarda da benzer faaliyetlere devam edilecektir.

Siber Güvenlik Uzmanı Yetiştirme Projesi (Siber Vatan)

Geleceğin mesleklerine yönelik araştırmalar ve öngörüler yakın gelecekte bilişim sektöründeki en parlak mesleklerin başında siber güvenlik uzmanlığı olduğunu ortaya koymaktadır. Yapılan araştırmalara göre 5 yıl içerisinde Türkiye’de 30 bin, dünyada ise 1,5 milyon siber güvenlik uzmanına ihtiyaç duyulduğu belirtilmektedir. Ulusal Siber Güvenlik Stratejisinde de belirtildiği gibi siber güvenlik alanında yetkin personel yetiştirilmesi ve bu alanda uzmanlaşmak isteyen personel, araştırmacı ve öğrencilerin teşvik edilmesi için çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Bu kapsamda Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından siber güvenlik uzmanlarının yetiştirilmesi için bölgede BAKKA Siber Güvenlik Uzmanı Yetiştirme Projesi (Siber Vatan) hazırlanmıştır. Bu proje ile siber güvenlik uzmanı ihtiyacının karşılanmasına öncülük edilmesi ve ülkemizin ulusal stratejilerine katkı sağlanması hedeflenmiştir.

Proje kapsamında, mentör firmalar öncülüğünde 36 eğitmen, 180 üniversite öğrencisi ve 90 lise öğrencisi uluslararası standartlarda SOME eğitimlerine uygun olarak yetiştirilerek kurumlar arası protokol çerçevesinde firmalarda staj ve çalışma imkânı verilmesi planlanmıştır. Bu aşamada mentör firmalar eşliğinde gerçek veriler ile penetrasyon testi yapılması öğrencilere pratik yapma imkânı sağlarken firmaların siber güvenlik açıklarının kapatılmasına da katkı sağlayacaktır. Ayrıca öğrenciler ile ülkemizdeki tüm kurumların ihtiyacı olan ve ücretsiz dağıtılacak, kullanım kolaylığı ve Türkçe raporlama imkânına sahip “Siber Zafiyet Tarama Yazılımı” geliştirilecektir.

Proje kapsamında 270 siber güvenlik uzmanı ile 36 uluslararası standartlarda eğitmen yetiştirilmesi hedeflenmiştir. Proje sonuna kadar bölgemizdeki en az 30 firmanın siber güvenlik açıklarının kapatılması hedeflenmektedir.

GençBizz Lise Girişimcilik Programı

BAKKA, Bartın, Karabük, Zonguldak İl Milli Eğitim Müdürlükleri ve Genç Başarı Eğitim Vakfı arasında imzalanan işbirliği protokolü ile Zonguldak, Karabük ve Bartın illerinde ortaöğretim düzeyindeki gençlere yönelik girişimcilik eğitimlerinin verilmesi gençlerin girişimcilik ve yaratıcılık becerilerinin geliştirilmesi ve ekonomik hayatta aktif rol almalarının sağlanması hedeflenmektedir.

İlköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim düzeyindeki gençlere yönelik uygulamalı eğitim programları ve etkinlikler gerçekleştiren Genç Başarı Eğitim Vakfı’nın uygulamalı programlarından biri olan GençBizz Lise Girişimcilik Programı kapsamında değerli öğretmenlerimiz aracılığıyla gençlerimizin girişimcilik becerileri pratiğe dönüştürülerek yenilikçi ürün ve hizmetler geliştirilmesi planlanmaktadır.

Facebook'ta
Takip Et
İnstagram'da
Takip Et
Twitter'da
Takip Et
Youtube'da
Takip Et
Linkedin'de
Takip Et