Sanayisiyle Batı Karadeniz

Batı Karadeniz Bölgesinde ekonomik faaliyetleri belirleyen iki temel sektör bulunmaktadır. Bunlardan birincisi geçmişi 19. yüzyıl ortalarına uzanan madencilik, ikincisi ise demir-çelik sanayidir.  Genel olarak bu iki sektöre bağımlı bir ekonomik yapıya sahip olan bölgede sektörel çeşitliliğin oluşturularak geliştirilmesi, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve mevcut işletmelerin kapasite ve kabiliyetlerinin arttırılması büyük önem taşımaktadır.

Bölgede mevcut sektörler arasında rekabet gücü daha yüksek olan başta demir-çelik, makine imalatı, mobilya ve orman ürünleri ile bölgede ilk olan Sera İhtisas OSB’de yapılacak modern seracılık faaliyetlerinde kümelenme yaklaşımı benimsenmesi, üretilen katma değerin arttırılması ve ekosistemin iyileştirilmesi için çalışmalar yürütülmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda bölge genelinde yer alan KOBİ’lerin kendi aralarında, büyük işletmelerle ve girişimcilik ekosisteminin diğer aktörleriyle birlikte kuracakları kümelenme ve Uluslararası Rekabetçiliği Geliştirme çalışmaları kapsamında işbirliği ve koordinasyon yürütülecektir.

Bu doğrultuda Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı tarafından, Filyos Havzası ve Hinterlandındaki Yatırım Ekosisteminin Geliştirilmesi Sonuç Odaklı Programı (FİLYOS SOP) kapsamında sektörel ve mekânsal planlama çalışmaları desteklenecek, sanayi ve üretim alanları ile yerleşimlerin doğru planlanmasına katkı sağlanacak, Ar-Ge ve inovasyon altyapısının ve kümelenme çalışmaları desteklenerek ekosistem geliştirilecektir.

BAKKA tarafından hazırlanan Filyos Sonuç Odaklı Programı kapsamında TR81 Batı Karadeniz Bölge Planı’nda belirlenen “Mevcut Sınai Faaliyetlerin Rekabet Güçlerinin Arttırılması” ve “Ulaşım, Altyapı ve Lojistik İmkanların Güçlendirilmesi” önceliklerine yönelik olarak belirlenen amaçlar şu şekildedir:

Genel Amaç

Filyos Havzası ve hinterlandının ekonomik ve sosyal açıdan cazibe merkezi haline getirilmesi ve bölge illerinin yatırıma hazırlanmasıdır.

Özel Amaçlar

  • Sınai kalkınma odaklı vizyon geliştirilmesi amacıyla farkındalık oluşturulması
  • Mevcut üretim altyapısının iyileştirilmesi,
  • Hâkim sektörlerin çevresindeki tedarikçi ekosisteminin geliştirilmesi
  • Etkin işbirliği ve koordinasyon sağlanarak Filyos Vadisi Projesi kapsamında sektörel dönüşüm ve yatırım planlamalarının gerçekleştirilmesi
Yatırım Ekosistemi

Küreselleşmeye bağlı olarak değişen zaman-mekân algısı uyarınca işletmeler tarafından gerçekleştirilen doğrudan sermaye yatırımlarında artış yaşanmaya başlanmıştır. Büyük ve çok uluslu işletmeler tarafından gerçekleştirilen doğrudan yabancı yatırımlar ve ulusal yatırımlarda, yatırımın hayata geçirileceği bölgenin rekabet edebilirlik düzeyinin yüksek olması beklenmektedir. Zira bir bölgenin yatırım amaçlı tercih edilebilmesi için ulaşılabilirlik düzeyinin yüksek olmasının yanı sıra hammadde kaynaklarına yakın olması, lojistik olanaklarının gelişmiş ve beşeri sermayesinin yetkin olması gerekmektedir.

Batı Karadeniz Bölgesinin yatırım ekosistemi açısından sahip olduğu avantajlar şu şekilde sıralanabilir.

Enerji Kaynaklarına Yakınlık; Batı Karadeniz Bölgesinde hâlihazırda bulunan kurulu tesisler, planlanan yatırımlar ve enerji kaynaklarına yakınlık noktasında enerji sektöründe önemli bir aktördür. Zonguldak ilinde hâlihazırda yenilenebilir ve tükenebilir enerji kaynaklarına dayalı 3.500 MW’lık bir kurulu güç bulunmaktadır. Bölgede yapılacak sanayi yatırımlarında enerjiye yakınlık enerji girdilerinin temininde önemli bir maliyet avantajı sağlayabilmektedir.

Ana Akslara ve Metropollere Yakınlık; Batı Karadeniz Bölgesi, Türkiye’nin ana karayolu aksı olan İstanbul-Ankara otoyoluna bütün illerden ortalama 110 km. uzaklıkta olup en büyük metropollerden Türkiye’nin finans merkezi İstanbul’a 350 km, Türkiye’nin siyasi merkezi Ankara’ya 250 km. uzaklıktadır. Sanayi faaliyetlerinin yoğunlaştığı Marmara Bölgesine yakın olması ve sanayinin desantralizasyonu kapsamında sanayi faaliyetlerinin İstanbul’dan dışarıya kayma eğilimi düşünüldüğünde konumu itibariyle öne çıkmaktadır. Otomotiv sektörüne malzeme tedarik edebilecek Erdemir ve Kardemir gibi güçlü işletmelerin bölgede bulunması, sanayi parselinin ve yatırımların daha uygun maliyetlerle yapılabilmesi ile Filyos Vadisi Projesinin mevcudiyeti bölgeyi yüksek ve orta-yüksek teknolojili yatırımlar için uygun kılmaktadır.

Ulaşım ve Lojistik İmkânlarının Çeşitliliği; Rekabet için konum üstünlüğünün yanında ulaşım ağlarının çeşitliliği ve entegrasyonu da büyük önem taşımaktadır. Batı Karadeniz Bölgesinin en güçlü yönlerinden bir tanesi de tüm ulaşım modlarına sahip ulaşım alt yapısıdır. Batı Karadeniz Bölgesi, gerek Karadeniz’e kıyısının bulunması, gerekse Ankara ve İç Anadolu hinterlandına hitap etmesiyle önemli bir lojistik potansiyeline sahiptir. Uluslararası niteliğe sahip olan ve yurtiçi-yurtdışı uçuşların yapıldığı Çaycuma Havaalanı Zonguldak’a 54 km, Karabük’e 87 km ve Bartın’a 33 km uzaklıkta bulunarak illerinin orta noktası sayılabilecek ve ithalat ve ihracat imkânlarından da en üst seviyede faydalanılabilecek bir konuma sahiptir.

Entegre Demir-Çelik Tesisleri ve Ara Mamul Üreticileri; Batı Karadeniz Bölgesinde, Türkiye’nin en büyük entegre demir-çelik üreticilerinden Erdemir ve uzun mamul demir-çelik üreticilerinden Kardemir ile bu kuruluşlara tedarik sağlayan ve bu kuruluşlara bağlı olarak gelişen sanayi işletmeleri yoğun bir şekilde bulunmaktadır. Entegre demir-çelik tesislerinin, çelik servis merkezlerinin ve makine imalat sektörünün gelişmesine bağlı olarak bölge demir-çelik sektörünün en önemli noktalarından biri haline gelmiştir. Demir çelik sektöründe, başta inşaat ve otomotiv olmak üzere, boru, profil, dayanıklı tüketim eşyası, yakıt araç ve gereçleri imalatı, raylı sistemler, tarım araçları imalatı, teneke tüketicileri ile gemi inşa sektörüne yönelik üretim yapılmaktadır. Bu sektörlerdeki gelişmeler demir çelik sektörünü doğrudan etkilemekte, demir çelik sektöründe kaydedilen ilerlemeler de bu sektörleri etkilemektedir.

Yetişmiş ve Nitelikli İşgücü; Batı Karadeniz Bölgesinde köklü demir çelik sanayii geçmişi nedeniyle çok sayıda kalifiye eleman bulunmaktadır. Sanayi faaliyetleri günümüz itibariyle hala ağırlıklı olarak madencilik ve demir-çelik endüstrisine dayanmaktadır. Demir-çelik sektörü ve buradaki işgücüne bağlı olarak bölgede tersanecilik sektörü de oldukça gelişmiştir. Yan sanayi ürünleri kapsamında yüksek katma değere sahip olan makine imalatı ve oto yan sanayi üretiminin bir kısmının bölgede yapılıyor olması bölge insanının sanayi sektöründeki bilgi ve tecrübe birikimini göstermektedir.

Yatırım Alanları

Batı Karadeniz Bölgesinde beşi karma ve ikisi ihtisas olmak üzere toplam 7 adet OSB bulunmaktadır. Bu OSB’lerin listesi aşağıda verilmiş olup Çaycuma Tarıma Dayalı İhtisas (Sera) OSB altyapı yatırım aşamasında, Eskipazar Metal ve Metal Ürünleri İhtisas OSB ise kamulaştırma aşamasındadır. Diğer OSB'ler faal olup yatırıma engel bir durum bulunmamaktadır;

  • Kdz. Ereğli Organize Sanayi Bölgesi (Karma)
  • Çaycuma Organize Sanayi Bölgesi (Karma)
  • Alaplı Organize Sanayi Bölgesi (Karma)
  • Çaycuma Tarıma Dayalı İhtisas (Sera) Organize Sanayi Bölgesi
  • Karabük Organize Sanayi Bölgesi (Karma)
  • Eskipazar Metal ve Metal Ürünleri İhtisas Organize Sanayi Bölgesi
  • Bartın Organize Sanayi Bölgesi (Karma)

Batı Karadeniz Bölgesinde bulunan sanayi ve ticaret alanları aşağıda gösterilmektedir.

Yeni Organize Sanayi Bölgesi Çalışmaları

Bölgedeki bağımlı sektörel yapının değiştirilmesi, bölgesel kalkınmanın sağlanması, sanayinin payının ve istihdamın arttırılması amacıyla bölgede yeni OSB’lerin kurulmasına yönelik ön araştırma ve çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda araştırma ve ön fizibilite çalışmaları yürütülen OSB önerileri aşağıda verilmiştir;

  • Tarıma Dayalı İhtisas (Manda) OSB
  • Mobilya İhtisas OSB
Filyos Vadisi Projesi

Türkiye'de sanayinin rekabet gücünün arttırılması, verimliliğinin yükseltilmesi, yüksek katma değerli ve ileri teknoloji ürünlerin üretilmesi amacıyla çalışmalar yapılmaktadır. Bu maksatla üretime ve ticarete yönelik uygun fiziki altyapı ve imkânlar oluşturulmaya başlanmıştır. Türkiye'nin ilk mega endüstri bölgesi olan Filyos Endüstri Bölgesi, güneyindeki Filyos Serbest Bölgesi ve Türkiye'nin en büyük limanlarından biri olan Filyos Limanı da Filyos Yatırım Havzası'nda yer alan ve Türkiye’nin önemle üzerinde durduğu ulusal bir yatırım projesidir. Projeyle birlikte yeni taşımacılık koridorları oluşturulması, İstanbul ve Çanakkale Boğazları'nın trafik yükünün azaltılması, nitelikli üretimin arttırılması, ulusal ve uluslararası taşımacılık ve ticaretin geliştirilmesi planlanmaktadır.

İçerisinde Filyos Limanı, Filyos Endüstri Bölgesi, Filyos Serbest Bölgesi ve Serbest Bölge Gelişme Alanı'nı barındıran bu yatırım havzası Filyos Vadisi Projesi olarak adlandırılmaktadır. 

Filyos Limanı; Türkiye Karadeniz’e komşu ülkeler arasında en uzun kıyı şeridine sahip ülke konumundadır. Karadeniz kıyısında yer alan Filyos Limanı tamamlandığında 25 milyon ton/yıl kapasiteye sahip olacak şekilde altyapı inşaatı sürdürülmektedir. Türkiye'nin üç büyük limanından biri olması planlanan Filyos Limanı'nın altyapı inşaatının 2020 yılında, üst yapısının 2023 yılında tamamlanması beklenmektedir. Liman geniş bir hinterland alanına sahiptir. Başta Karadeniz Havzası ve Doğu Avrupa ülkeleri olmak üzere ülkenin ulusal ve uluslararası ticareti Filyos Limanı ile sağlanacaktır. Filyos Limanı konteyner, dökme yük ve kuru yükleri elleçlemek üzere gerekli liman tesislerini bünyesinde barındırmaktadır. Filyos Limanı, serbest bölge ve endüstri bölgesi yatırımlarıyla birlikte bölgeye gelecek yatırımları tamamlar niteliktedir.

Filyos Endüstri Bölgesi; karma endüstri bölgesi olarak faaliyet gösterecek olup Türkiye’nin ilk mega endüstri bölgesidir. Endüstri bölgeleri, gerekli altyapı hizmetleri ile donatılarak sanayi için tahsis edilen özel üretim bölgeleridir. Bu bölgelerde daha büyük ölçekli entegre yatırımların yer alması hedeflenmektedir. Endüstri bölgelerinde yatırım yapacak gerçek ve tüzel kişilerin ÇED izinleri en geç 2 ay, diğer gerekli tüm izin ve onaylarını da 15 gün içerisinde alabilmeleri Endüstri Bölgeleri Kanunu ile hüküm altına alınmıştır. Böylelikle endüstri bölgesinde yapılacak yatırımlar hızlı bir şekilde faaliyete geçebilecek ve gerekli sanayi altyapı imkânlarından faydalanabilecektir. Filyos Endüstri Bölgesi'nde henüz herhangi bir tahsis işleminin başlamamış olması da sektör kümelenmesi için bir avantaj teşkil etmektedir. Filyos Endüstri Bölgesinde orta-yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerin yer alması beklenmektedir.

Filyos Serbest Bölgesi; Filyos Endüstri Bölgesi'nin hemen güneyinde yer alan ve Zonguldak Havalimanı'nın yanından geçerek Çaycuma ilçe merkezine doğru uzanan 1.166 hektar büyüklüğünde bir bölgedir. Çaycuma ilçesinin hemen güneyinde ise Ankara-Zonguldak yoluna kadar uzanan ve 620 hektar büyüklüğünde olan "Serbest Bölge Gelişme Alanı" bulunmaktadır. Serbest Bölgeler, gümrük bölgelerinin kapsamları dışında konumlandırılan özel alanlardır. Bu bölgeler, ihracat odaklı yatırımların sayısını artırmak üzere tasarlanmıştır. Serbest bölgelerin başlıca avantajı ve sağladığı kolaylıklar bu bölgede yapılacak yatırımlar için önemli bir katma değer yaratmaktadır.

filyosvadisi.com

Facebook'ta
Takip Et
İnstagram'da
Takip Et
Twitter'da
Takip Et
Youtube'da
Takip Et
Linkedin'de
Takip Et