Yazı Boyutu

 

 

KARABÜK

 

 

GENEL BİLGİLER:

 

                                                          Karabük, tarih bakımından zengin bir geçmişe, kültürel ve arkeolojik açıdan önemli bir kültürel birikime sahiptir. Karabük ve çevresi M.Ö. 1800-1200 yıllarından  günümüze   yerleşim alanı olarak sayısız uygarlıkların kurulduğu, değişik kültürlerin birbirleriyle yoğrulduğu Anadolu’nun eski yerleşimlerinden biridir.    Karabük ve çevresinde tarih  öncesi ve tarih devirlerinin aydınlatılması açısından önemli sayılabilecek toplam 32 tümülüs ve dört büyük höyük bulunmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Öte yandan ,Karabük ili bir Cumhuriyet şehridir. 1937 yılında Safranbolu’ya bağlı Öğlebeli köyünün 13 haneli bir mahallesi olan Karabük, 1934 yılında Ankara-Zonguldak demiryolunun açılmasıyla Karabük istasyonu adını almıştır. 3 Nisan 1937 yılında Atatürk’ün direktifleriyle Demir-Çelik Fabrikasının temeli atılmıştır. Böylece Türkiye’de Karabük adı duyulmaya başlanmıştır.

 

 

 

 

 

 Ağır sanayi kuruluşu olarak, Demir-Çelik Fabrikasının üretime geçmesi ile hareketlilik kazanan Karabükte kısa zamanda köyden kurtuluşu sağlayan şehirleşme süreci başlamıştır.

1995 yılında Çankırı’nın Ovacık ve Eskipazar ilçeleri ile Zonguldak’ın Eflani, Safranbolu ve Yenice ilçelerinin birleştirilmesi ile ülkemizin 78. İli olmuştur. İlde, 6 ilçe, 2 belde ve 270 köy vardır.

 

EĞİTİM:

 

Karabük’te 2013 TÜİK verilerine göre okuma yazma bilmeyen nüfus oranı %6 civarındadır. Okul mezuniyet oranlarına bakıldığında en fazla değeri %42 ile ilkokul ve ilköğretim okulu mezunlarının aldığı görülmektedir. Lise ve dengi ile yüksekokul-fakülte mezun oranlarına bakıldığında ise Karabük ilinin %30 oranıyla diğer illere göre daha yüksek değerler aldığı görülmektedir.  Yüksek lisans ve doktora mezunları %2 oranıyla oldukça azdır. Kadın okuryazarlığı ile kadınların bir okuldan mezun olma oranları ise erkeklere göre daha düşüktür.

 

6 Yaş Ve Üzeri Nüfus İçin İller Bazında Bitirilen Eğitim Düzeyi 2012 (%)

 

Karabük

TR81

Okuma Yazma Bilmeyen

6

6

Okuma Yazma Bilen-Okul Bitirmeyen

15

17

İlkokul Mezunu

24

26

İlköğretim Mezunu

18

19

Ortaokul ve Dengi Okul Mezunu

5

4

Lise ve Dengi Okul Mezunu

21

18

Yüksekokul-Fakülte Mezunu

9

8

Yüksek Lisans Mezunu

1

1

Doktora Mezunu

1

1

Bilinmeyen

1

2

Kaynak: TÜİK, 2013

 

Okul, öğretmen ve derslik başına düşen öğrenci sayıları bakımından Karabük’te gözlenen sayılar Türkiye genelinin altındadır ancak önceki yıllara oranla bir artış yaşanmıştır.

Bölgede bulunan üç adet üniversiteden biri olan ve 2007 yılında kurulan Karabük Üniversitesi ildeki tek üniversitedir.  TÜİK 2012 verilerine göre toplamda,  20.779 öğrenci ve 620 öğretim elemanı bulunmaktadır.

Karabük üniversitesinde ise 2 meslek yüksekokulu ve 7 adet araştırma merkezi yer almaktadır. Ayrıca Karabük Üniversitesi’nde Türkiye’nin ilk Raylı Sistemler Mühendisliği Bölümü açılmıştır. KARDEMİR’in Türkiye’de ray üreten tek entegre tesis olduğu düşünüldüğünde raylı sistemler mühendisliği bölümünün Karabük Üniversitesi bünyesinde kurulmasının üniversite - sanayi işbirliği kapsamında olumlu sonuçlar doğuracağı düşünülmektedir. Yine Karabük Üniversitesi’nde kurulan Demir Çelik Enstitüsü; sektörde yeni teknolojilerin geliştirilmesine katkıda bulunacaktır. Karabük Üniversitesi bünyesinde Türkiye’nin ilk Tıp Mühendisliği bölümü kurulmuş olup 2013-2014 öğretim yılında faaliyete geçmesi öngörülmektedir. 

 

 

 

 

SAĞLIK:

 

 

Bölgede,  4’ü özel, 17’si kamu olmak üzere toplam 21 hastane bulunmaktadır. Özel hastanelerin biri ise Karabük’tedir

2010 yılında Karabük’te Tıp Fakültesi kurulmuş olup öğrenci alımına başlamıştır. Öğrenciler hâlihazırda Bülent Ecevit Tıp Fakültesinde eğitimlerini sürdürmektedirler. Akademik kadronun tamamlanması ile tıp fakültesi binasının faaliyete geçmesi planlanmaktadır.

07.01.2013 tarihinde Karabük Devlet Hastanesi Karabük Üniversitesi ile bir protokol yaparak Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi kimliğini almıştır ve bölgede üniversite hastanesi sayısı ikiye çıkmıştır. 300 yataklı Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 2014 yılının ilk yarısında yeni modern binasında hizmete başlamıştır.

 

Ana çocuk sağlığı ve aile planlaması birimlerine bakıldığında Karabük’te 1 tane olduğu görülmektedir. Ayrıca Karabük’te 21 adet sağlık evi bulunmaktadır. Karabük ilinde 100.000 kişiye 291 hastane yatağı ve 140 hekim düşmektedir. Kişi başı düşen hekim sayısına göre il sıralamasında 31.  sıradadır. 

 

 

 

 

YERALTI KAYNAKLARI:

 

 

Türkiye’nin ilk demir-çelik entegre tesisi olan KARDEMİR’in bulunduğu şehir, bir sanayi şehri olarak doğmuş ve demir-çelik alanında faaliyet gösteren çok sayıda işletmeye sahiplik etmiştir. Son yıllarda önemli mermer (traverten) rezervleri tespit edilerek işletmeye açılmış, mermer işleme tesislerinin kuruluş çalışmaları hızlanmıştır. 

 

Karabük İli Maden Rezervleri

CİNSİ(TON)

KARABÜK

TR81

Kuvars kumu

-

1.859.653.130

Kuvarsit

100.162.600

1.046.792.600

Taş kömürü

-

1.313.515.867

Dolomit

245.655.000

639.405.000

Feldspat

223.250.000

223.250.000

Şiferton

-

134.308.102

Fosfat

-

47.006.000

Boksit

-

9.336.250

Manganez

-

47.700

Bentonit

40.000

40.000

Traverten

7.362.700 mᶾ

7.362.700 mᶾ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaynak: MTA, 2010, TTK, 2013

 

İlde önemli endüstriyel hammadde kaynakları ortaya çıkarılmıştır. Bunlar başta dolomit ve kuvarsit olmak üzere traverten (mermer), feldspat ve bentonit olarak sıralanabilir. Endüstriyel hammadde yatak ve zuhurları Eskipazar, Eflani ve Merkez ilçede yoğunlaşmıştır. Eskipazar ilçesi dolomit, traverten ve bentonit yataklarına ev sahipliği yaparken, kuvarsit yataklarına sadece Eflani ilçesinde rastlanmaktadır. Merkez ilçede de feldspat ve dolomit yatakları yer almaktadır.

 

Yeraltı suları bakımından Eskipazar-Akkaya’da kaplıca amaçlı kullanılmaya uygun 26-33 °C sıcaklıkta ve 4,8 lt/sn debili kaynak vardır. Sondajlarda 37 °C sıcaklık, 40 lt/sn debi ve 0,33 MWt termal güce sahip akışkan görünür hale getirilmiştir (MTA, 2005).

 

 

 

ULAŞIM:

 

 

Bölgelerin temel altyapı imkânlarına sahip olması rekabet edebilirlik için gerekli olan ortamın mevcudiyeti açısından önemlidir. Uluslararası Rekabet Araştırmaları Kurumu Derneği (URAK) ve Deloitte tarafından 2010 yılında hazırlanan İller arası Rekabetçilik Endeksi’ne göre Karabük’ün endeksi ve sıralamadaki yeri ise yaklaşık olarak sabit kalmıştır(URAK 2010).

 

Karabük Üniversitesi bünyesinde Sivil Havacılık Yüksekokulu’nun kurulması ile birlikte havaalanı projesi çalışmaları ilde tüm hızıyla devam etmektedir. Sivil Havacılık Yüksekokulu öğrencilerinin eğitim faaliyetlerinde kullanabileceği aynı zamanda ambulans ve yangın söndürme uçaklarının da istifade edebileceği bir havaalanı yapımına yönelik olarak Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Alt Yapı Yatırımları Genel Müdürlüğü ve Hava Meydanları Etüt Projesi Daire Başkanlığı tarafından fizibilite çalışmaları sürdürülmektedir.

 

 

Erişilebilirlik Açısından Batı Karadeniz Bölgesindeki İllerin Karşılaştırılması

 

2009-2010

2008-2009

2007-2008

İL

Endeks Değeri

Sıra

Endeks Değeri

Sıra

Endeks Değeri

Sıra

KARABÜK

29,83

49

29,29

48

28,32

47

İSTANBUL

94,58

1

94,36

1

93,48

1

TÜRKİYE ORTALAMASI

35,45

 

34,61

 

33,87

 

Kaynak: URAK 2010

 

 

·      Karayolu ve Demiryolu

 

2012 yılı sonu itibariyle bölgede toplam 324 km bölünmüş yol bulunmaktadır. Bölgede karayolu ağı iyileştirme çalışmaları kapsamında Karabük-Kastamonu arasındaki kesimlerde bölünmüş yol çalışmaları da devam etmektedir. Bölgede otoyol bulunmamaktadır ancak Karabük Ankara-İstanbul otoyoluna 98 km mesafededir.

Karabük ilinde demir yolu ağının bulunması bir avantaj olmakla birlikte özellikle yolcu taşımacılığı için sınırlı bir hizmet vermektedir. Uzunluğu 415 km’yi bulan Irmak-Karabük-Zonguldak (IKZ) demiryolu hattının 189 km’lik kısmı bölge içinde bulunmaktadır. Bölgede demiryolu sadece Zonguldak-Karabük-Çankırı-Irmak arasında tek hat olarak mevcuttur. Bölge içinde en yaygın demiryolu ağının Karabük’te bulunduğu görülmektedir. Bunun sebebi, Türkiye’nin ilk ağır sanayi tesislerinden Karabük Demir-Çelik Fabrikası’nın kurulmasından sonra hammadde ve kömür temini için demiryolu yatırımlarına öncelik verilmiş olmasıdır. 

 

Irmak-Karabük-Zonguldak (IKZ) Demiryolu Hat Güzergâhı

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Verilerine Göre Düzenlenmiştir.

 

25 Ocak 2012 tarihinde başlanan ıslah çalışmaları kapsamındaki projenin toplam süresi 48 aydır. Ülkü-Karabük-Zonguldak arası mesafenin ilk 24 aylık sürede tamamlanması öngörülmüştür. Projeyle birlikte mevcut hatların AB standartlarında tren işletmeciliğine uygun hale getirilmesi planlanmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

EKONOMİK YAPI:

 

 

İstihdam

 

2010 yılı TÜİK verilerine göre Karabük ilinde işsizlik oranı % 11,5’dir ve iller arasında 31. sırada yer almıştır. İşgücüne katılım oranı % 51,4’ dir. Mevsimsellikten arındırılmış seriler itibarıyla Ocak 2013’te Karabük’te kayıtlı istihdam 49 bin 46 kişidir.

Mevsimsellikten arındırılmış seriler itibarıyla Ocak 2013’de Karabük’te sigortalı ücretli çalışan sayısı 32 bin 254 kişidir. Bir önceki yılın aynı dönemin göre kayıtlı ücretli istihdamı Karabük’te yüzde 8,8 artış göstermiştir. Böylece Karabük ilinin Türkiye ortalamasının üzerinde bir artış yakalamış olduğu görülmektedir.

Mevsimsellikten arındırılmış haliyle Karabük’te istihdamın Türkiye geneli ile uyumlu bir yapı izlediği söylenebilir. Ocak 2013 dönemi itibariyle Karabük’ün endeks değeri Türkiye ortalamasından 4,3 puan üstündedir. 

 

 

 

Ocak 2013 dönemi itibariyle Karabük’te kamu çalışanı sayısı (4/c)  geçen senenin aynı dönemine göre 675 kişi artarak 10 bin 425 kişi olmuştur. Geçen bir yılda kamu çalışanı sayısındaki değişimin en fazla olduğu il Karabük’tür. Karabük ili kamu çalışanı sayısında Mart 2009’da 100 olan endeks değeri Ocak 2013’de 120,7 olarak gerçekleşmiştir. SGK’dan alınan verilere göre Karabük’te kamu istihdamı Mart 2009-Ocak 2013 arasında 100-120 bandı arasında seyretmiştir.

 

Karabük’te kadın istihdamı Ocak 2013 döneminde bir önceki yılın aynı ayına göre 11,6’lık artış oranı gerçekleşmiştir.  Sigortalı Ücretli Çalışan Sayısı bakımından istihdam edilen kadınların ilin toplam istihdamı içindeki payı Karabük’te yüzde 19,8 olmuştur.

Sektörel yapısı ağırlıklı olarak sanayi yoğun olan Karabük’ün yakalamış olduğu yüksek kadın istihdam artış oranının sebebi ise ilin sektörel çeşitliliğini kadın istihdamının fazla olduğu sektörlerle yani hizmet, tekstil ve perakende ticaret sektörleri ile genişletmiş olmasından kaynaklanmaktadır.

 

Kadın İstihdamında Ekim 2008’de 100 olan endeks değeri Ocak 2013’de Karabük’te 169,4 olarak gerçekleşmiştir. Diğer bir ifadeyle baz dönem olarak alınan Ekim 2008’den bu yana endeks değerini Karabük 69,4 puan artırmıştır. Karabük kadın istihdamında endeks değeri 148,8 olan Türkiye ortalamasından yüzde 14’lük daha fazla bir atış oranı yakalamış ve son dört yılda kadın istihdamını en fazla artıran bölge ili olmuştur.

 

 

 

Tarım

 

Karabük, genel olarak dağlık bir arazi yapısına sahip, büyük ova ve düzlüklerin nispeten az olduğu bir ildir. Tarım arazileri aşağıdaki grafikte  görüldüğü gibi toplam arazi varlığının %22’sini oluşturan 93.020 ha’lık alandır.

 

 

 

İlin engebeli topografyaya sahip olması ekimi yapılabilen alanların çok az bir bölümünün sulanmasına imkân vermektedir. Sulanan arazilerin az olması ilde kuru tarım sistemini hâkim kılmıştır. İlde tahıllardan en çok buğday ve arpa yetiştirilmektedir. Üretilen en verimli ürünse yoncadır.

İlde yetiştirilen başlıca sebzeler, fasulye, domates, patates ve lahanadır. Üretimden elde edilen verime bakıldığında ise en verimli ürünün domates olduğu görülmektedir. Maniye olarak adlandırılan yerli domates ilin özellikli tarım ürünlerindendir.

İlde yetiştirilen meyveler ise ceviz, üzüm elmadır. İlde özellikle çavuş üzümü olarak adlandırılan sofralık üzüm türü ilin özgün değerlerindendir. Safranbolu ve Karabük Merkez İlçenin hemen hemen bütün köylerinde çavuş üzümü yetiştiriciliği yüzyıllardır yapılmaktadır. Bugün itibariyle 1.440 da. bağ alanı mevcuttur. Üzümlerin büyük çoğunluğu sofralık olarak pazarlanmakta, satılamayan ürünler yine yörede aranan ürünler arasına giren sirke ve pekmez olarak değerlendirilmektedir.

İl genelinde sulanabilir arazilerin az oluşu sebebiyle mevcut sulu arazilerin en verimli şekilde kullanılması gerekmektedir. Bu amaçla örtü altı yetiştiriciliğine büyük önem verilmiş örtü altı ekim alanları arttırılmıştır. Örtü altı üretimde en çok üretilen ürünler aşağıdaki tabloda sıralanmıştır. En çok marul, domates, hıyar, ıspanak üretilmekte olup en fazla verim sağlanan ürünse domatestir.

 

Örtü Altı Üretim

Ürün

Alan (da)

Verim (kg/da)

Üretim (ton)

 

 

 

 

Marul(Göbekli)

14

315

2.333

Domates

14

2.461

17.092

Hıyar

13

1.939

15.145

Marul(Kıvırcık)

13

229

1.803

Ispanak

13

154

1.203

Kaynak: Karabük İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, 2012

 

İlde toplam 5 üretici 100 kovanda organik bal üretim faaliyeti yürütmektedir.  'Safranbolu safranı'' olarak coğrafi işaret alınan safran bitkisi, ekonomik değer çok yüksek bir bitki olarak ön plana çıkmaktadır. Özellikle ilaç ve gıda endüstrisinde çok geniş kullanım alanı bulunmaktadır. 

 

 

 

  • Turizm

Turizm faaliyetleri açısından Karabük’ün en gelişmiş ilçesi Safranbolu’dur. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun kenti 1975 yılında kentsel sit alanı ilan etmesi ile hareketlenen turizm faaliyetleri,  kentin UNESCO tarafından 17 Aralık 1994'te Dünya Miras Listesi'ne dâhil edilmesi ile daha da hızlanmıştır. 3000 yıllık tarihi boyunca pek çok uygarlığa sahne olan kent bir açık hava müzesi konumundadır. Kültür turizminin etkin olduğu, Leyla Gencer gibi dünya çapında tanınan bir opera sanatçısının doğduğu yer olan Safranbolu’da her yıl ağustos ayının ikinci haftasında Uluyayla Şenlikleri, Eylül ayında da Altın Safran Belgesel Film Festivali düzenlenmektedir.

  

 

Safranbolu’yu ön plana çıkaran en önemli unsur Osmanlı mimarisi özelliği taşıyan ve Türk kent kültürünün günümüze yansıması olan evleridir. Evler “Şehir ve Bağlar” olmak üzere iki kesimde toplanmıştır. Şehir kısmı, alışverişin olduğu çarşılar ve yönetim merkezinden oluşmaktadır. Şehrin oluşumunda fonksiyonellik ve estetik ön planda tutulmuştur. Ticaret şehrin merkezinde, pazar ise bölgenin çevresindedir. Çevre kirliliği ve gürültü yaratan demirciler, bakırcılar ve dericiler şehrin daha alt ve kenar kısımlarında konumlandırılmıştır. Halk yemeniciler, manifaturacılar, demirciler, semerciler, bakırcılar çarşılarından alışverişlerini yapmaktadır. Bağlar kısmı yazlık evlerden oluşmaktadır. Bu kısımda evler geniş bahçeler içinde inşa edilmiştir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Not: Karabük İli Turizmi hakkında daha detaylı bilgiye "http://turizmbolgesi.com" adresinden ulaşılabilir.

 

 

 

 

 

 

Madencilik

 

Türkiye’nin ilk demir-çelik entegre tesisi olan KARDEMİR’in bulunduğu şehir, bir sanayi şehri olarak doğmuş ve demir-çelik alanında faaliyet gösteren çok sayıda işletmeye sahiplik etmiştir. Son yıllarda önemli mermer (traverten) rezervleri tespit edilerek işletmeye açılmış, mermer işleme tesislerinin kuruluş çalışmaları hızlanmıştır. 

 

 

İlde önemli endüstriyel hammadde kaynakları ortaya çıkarılmıştır. Bunlar başta dolomit ve kuvarsit olmak üzere traverten (mermer), feldspat ve bentonit olarak sıralanabilir. Endüstriyel hammadde yatak ve zuhurları Eskipazar, Eflani ve Merkez ilçede yoğunlaşmıştır. Eskipazar ilçesi dolomit, traverten ve bentonit yataklarına ev sahipliği yaparken, kuvarsit yataklarına sadece Eflani ilçesinde rastlanmaktadır. Merkez ilçede de feldspat ve dolomit yatakları yer almaktadır.

 

Karabük İli Bazında Maden Rezervleri

CİNSİ(TON)

KARABÜK

TR81

Kuvars kumu

-

1.859.653.130

Kuvarsit

100.162.600

1.046.792.600

Taş kömürü

-

1.313.515.867

Dolomit

245.655.000

639.405.000

Feldspat

223.250.000

223.250.000

Şiferton

-

134.308.102

Fosfat

-

47.006.000

Boksit

-

9.336.250

Manganez

-

47.700

Bentonit

40.000

40.000

Traverten

7.362.700 mᶾ

7.362.700 mᶾ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaynak: MTA, 2010, TTK, 2013

 

Eskipazar-Akkaya’da kaplıca amaçlı kullanılmaya uygun 26-33 °C sıcaklıkta ve 4,8 lt/sn debili kaynak vardır. Sondajlarda 37 °C sıcaklık, 40 lt/sn debi ve 0,33 MWt termal güce sahip akışkan görünür hale getirilmiştir (MTA, 2005).

 

 

 

 

Dış Ticaret

 

Karabük İli 2002 yıllarında 18 Bin 720 ABD Doları olan ithalatını 2012 yılı itibariyle 482 Bin 827 ABD Doları seviyesine çıkartmış ve %4 olan bölge payını da %27 civarına yükseltmiştir. Karabük İlinde 2011 yılı verilerine göre 26 adet kayıtlı ithalatçı firma bulunmaktadır. İthalatçı firma başına 16 Milyon ABD Doları ithalat yapılmıştır. Kişi başına ithalat ise 1.902 ABD Doları’dır.

Son yıllarda bölgenin ihracatında Karabük İlinin yükselen performansıyla birlikte bölge ihracatı da farklı bir eğim kazanmıştır. 2012 yılı verilerine göre Karabük İli bölge ihracatının %33’lük kısmını oluşturmaktadır. Bartın İlinin bölge payı yıllar itibariyle değişse de genellikle %3 seviyesinde kalmıştır.

Karabük’ün ihracatında son yıllarda ciddi yükselişler olmuştur. İlin ihracatı 2000 yılında 10 Milyon ABD Doları seviyesinde bulunurken 2011 yılında rekor kırarak 224 Milyon ABD Doları seviyesine çıkmıştır. İlin bölge payı 2011-2012 yılları itibariyle %33 seviyesinde bulunmaktadır. Karabük İlinde 2011 yılı verilerine göre 25 adet kayıtlı ihracatçı firma bulunmaktadır. İhracatçı firma başına yaklaşık 9 Milyon 860 Bin ABD Doları ihracat yapılmaktadır. Kişi başına düşen 1.020 ABD Doları ihracat ortalamasıyla il Türkiye’deki iller sıralamasında 17. sırada bulunmaktadır.

 

Karabük İlinin ihracatında da Zonguldak İlinde olduğu gibi çelik sektörü baskındır. Çelik sektörünün ilin ihracatındaki payı yaklaşık %89’dur. Çelik sektörünü %5’lik katkısıyla savunma ve havacılık sanayii takip etmektedir. İlk beş sektörün il ihracatındaki toplam payı %98,8’dir.( TİM, İller Bazında Sektör Rakamları, 2012)

2012 yılında Karabük’ten 104 farklı ülkeye ihracat yapılmıştır. Bu ülkeler arasında il ihracatının yaklaşık %26’sını gerçekleştiren Fas en fazla ihracat yapılan ülke. Fas’ı, %9’luk payıyla Yemen takip etmektedir. Suriye, Birleşik Arap Emirlikleri ve İran ilk beşteki diğer ülkelerdir.  Bu beş ülkenin ihracat toplamı, il ihracatının %58’ini oluşturmaktadır.

 

 

Sanayi

Sanayi sicil kayıtlarına göre, Karabük İlinde kayıtlı 194 işletmede çalışan personel sayısı 11.007 kişidir. Sanayide çalışanların, % 53’ü demir çelik sanayi, % 20’si tekstil sanayi ve %7’si gıda sanayi sektörlerinde istihdam edilmektedir. Demir çelik sektöründeki söz konusu %53’lük istihdam, KARDEMİR A.Ş.ve KARDEMİR A.Ş. ye bağlı olarak faaliyetlerini sürdüren haddehanelerden ileri gelmektedir.

1937 tarihinde kurulan Karabük Demir Çelik Fabrikaları, 1995 yılında özelleştirilerek Kardemir adını almıştır. Türkiye’nin ilk entegre demir çelik fabrikası ve uzun mamülde cevhere dayalı üretim yapan tek kuruluşu olan Kardemir, Türkiye’nin En Büyük  İlk 50 Sanayi Kuruluşu arasında yer almaktadır. 

2.000.000 ton/yıl düzeyindeki ham çelik üretim kapasitesi ile uluslararası kalite standartlarında pik, blum, kütük, nervürlü inşaat çeliği, profil, köşebent, maden direği, her türlü ray, kok ve kok yan ürünleri üreten Kardemir, inşaat, madencilik, ulaştırma ve sanayi sektörüne temel girdi sağlar. 

Ülkenin ilk ve tek Demir Çelik Enstitüsü, 2011 yılında Karabük Üniversitesi bünyesinde kurulmuştur. Üretim yapan ve ARGE çalışmalarını KDÇE bünyesinde yürütmek isteyen işletmelere Enstitü bünyesinde ofis temin edilebilecek, ihtiyaç duydukları testler gerçekleştirilebilecek, elde edilen sonuçlar yetkin akademisyenler tarafından yorumlanarak işletmelerin kullanımlarına sunulabilecektir. Karabük Üniversitesi’nin sahip olduğu akademik deneyim ile ilgili alanda ARGE faaliyetleri desteklenebilecektir. Bu kapsamda KARDEMİR A.Ş. ile Karabük Üniversitesinin ortaklaşa yürütmekte olduğu çalışmalar, üniversite-sanayi işbirliğinin güzel örneklerindendir: Kalkınma Bakanlığı destekli “Demir Çelik ve Malzeme Araştırma Geliştirme Merkezi (MARGEM)”ne uygun olarak planlanmış olan Enstitü binası, KARDEMİR A.Ş. tarafından inşa edilmiştir.

Karabük’te yer alan haddehanelerin temel olarak üç üretim aracı bulunmaktadır: Motor, şanzıman ve merdane. İlde şanzıman imalatı yapan tek bir firma bulunmaktadır fakat söz konusu firma ihtiyacı karşılayamadığı gibi katma değer üretme konusunda da yetersiz kalmaktadır. Yine Karabük’te motor ve merdane bakımı yapan bir işletme, ARGE çalışmaları ve sahip olduğu kalifiye personeli sayesinde ülke düzeyinde rekabet edebilir konumdadır. 

 

 

Yatırım

 

Kamu yatırımlarının yurt içi dağılımına bakıldığında Karabük’ün yeterli payı alamadığı görülmektedir. Bölgede kamu yatırımları açısından Karabük ikinci sıradadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Batı Karadeniz Bölgesi’nde sektörler bazında dağılıma bakıldığında turizmden en fazla pay alan Bartın’dan sonra Karabük olmuştur. Bu yatırımlarda Safranbolu’nun önemli bir etkisi olmuştur.

 

 

2012 yılı sonu itibarıyla Türkiye’de faaliyette bulunan 33.843 uluslararası sermayeli şirketten 18’i bölgede yer almaktadır.  Uluslararası sermayeli şirketlerin 6’sı Karabük’te faaliyet göstermektedir.

3 büyük şehrin tasarruf mevduatı hariç tutularak hesaplanan ülkenin tasarruf mevduatı ortalaması 2.321.575.000 TL’dir. Karabük ilinin 795.367.000 TL ile Türkiye ortalamasının altında olduğu görülmektedir. Kredi performansında Karabük  %2,32’lik oranla ülke geneline yakın bir performans sergilemektedir. Sektörlere göre kredi hacimleri bakımından Karabük’te ilk üç sırada metal ve işlenmiş maden, toptan ticaret ve komisyonculuk ile inşaat sektörleri yer almaktadır.